വി. ഡി. സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞയ്ക്ക് ശേഷം ഇന്നത്തെ ദിവസം മാതൃഭൂമി പത്രം കയ്യിലെടുത്ത മലയാളികൾ ഒന്നടങ്കം ഒരു നിമിഷം അത്ഭുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകും. സാധാരണ പത്രത്താൾ മറിക്കുന്നത് പോലെ വലത്തോട്ട് മാറ്റുന്നതിന് പകരം, വീടിന്റെ ജനൽപ്പാളികൾ ഇരുവശത്തേക്കും തുറക്കുന്നത് പോലെ മധ്യഭാഗത്തുനിന്നും രണ്ട് വശങ്ങളിലേക്കായി തുറക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ലേഔട്ടിലാണ് ആ ദിവസത്തെ പത്രം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നത്.
പ്രിന്റിംഗ് പ്രെസ് സാങ്കേതികവിദ്യയിലും മാധ്യമ വ്യവസായത്തിലും ഏറെ പ്രശസ്തമായ ‘ഫ്രഞ്ച് വിൻഡോ’ (French Window) അല്ലെങ്കിൽ ‘ബട്ടർഫ്ലൈ സ്റ്റൈൽ’ (Butterfly Fold) പ്രിന്റിംഗ് രീതിയാണിത്. മലയാളി വായനക്കാർക്ക് ഇതൊരു പുതിയ അനുഭവവും കൗതുകവുമായിരുന്നെങ്കിലും, ആഗോള മാധ്യമരംഗത്തും ഇന്ത്യൻ ഇംഗ്ലീഷ് പത്രങ്ങളിലും ഇതിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ വലിയ ചരിത്രമുണ്ട്.
സാങ്കേതികമായി ‘പ്രീമിയം ഇന്നൊവേഷൻ ഫോർമാറ്റ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഈ ശൈലി, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ‘ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്’, ‘ദി ഗാർഡിയൻ’ തുടങ്ങിയ മുൻനിര പത്രങ്ങൾ കാലങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന ഒന്നാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ’, ‘ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്’ തുടങ്ങിയ വൻകിട ഇംഗ്ലീഷ് ദിനപത്രങ്ങളിലും, ‘ഇന്ത്യ ടുഡേ’ പോലുള്ള പ്രമുഖ മാഗസിനുകളിലുമാണ് വായനക്കാരെ ആകർഷിക്കാൻ ഈ വിദ്യ സാധാരണയായി കണ്ടുവരാറുള്ളത്.
ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി പയറ്റിത്തെളിഞ്ഞ ഈ പരീക്ഷണം മലയാളത്തിൽ മുൻപും ചില പത്രങ്ങൾ ഭാഗികമായി നടത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇത്രയും വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ-ഭരണമാറ്റത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മാതൃഭൂമി തങ്ങളുടെ പ്രധാന ഒന്നാം പേജിൽ തന്നെ ഇത് അവതരിപ്പിച്ചത് കേരളത്തിലെ പ്രിന്റ് മീഡിയ രംഗത്ത് വലിയൊരു ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
എന്നിരുന്നാലും , ഈ പുതുമ കൊണ്ടുവരാൻ മാതൃഭൂമിയുടെ അണിയറപ്രവർത്തകർ ഒരല്പം കഷ്ടപ്പെടുകയും നന്നായി വിയർക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നത് വ്യക്തമാണ്. പക്ഷേ, ആ കഠിനാധ്വാനം വായനക്കാർക്ക് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായൊരു പുതിയ ദൃശ്യാനുഭവമാണ് സമ്മാനിച്ചത്. പത്രത്തിന്റെ ആദ്യപേജിൽ വി. ഡി. സതീശൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ചിത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത്. ഈ രണ്ട് പാളികൾ ഇരുവശത്തേക്കും തുറക്കുമ്പോൾ വായനക്കാർ എത്തിച്ചേരുന്നത് പുതിയ മന്ത്രിസഭയിലെ 21 അംഗങ്ങളുടെയും നിയമസഭയുടെയും ഗംഭീരമായ ചിത്രങ്ങളിലേക്കാണ്. അതിലേക്ക് വാർത്തകൾ കൂടി മനോഹരമായി ചേർത്തുവെച്ചപ്പോൾ പത്രത്താളിന്റെ കാഴ്ചയ്ക്കുള്ള സൗന്ദര്യം ഇരട്ടിക്കുകയായിരുന്നു.
ഫ്രഞ്ച് വിൻഡോ കൂടാതെ വായനക്കാരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാൻ പ്രിന്റ് മാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വേറെയും ചില ലേഔട്ട് വിദ്യകളുണ്ട്. പത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മുൻപേജിന് മുകളിലായി ഒരു മുഴുവൻ കവർ പോലെ വന്ന് പൊതിയുന്ന നാല് പേജുകളുള്ള ‘ജാക്കറ്റ് പേജുകൾ’ (False Cover) ഇന്ന് നമ്മൾ സ്ഥിരമായി കാണാറുള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ തന്നെ മറ്റൊരു വകഭേദമാണ് മുൻപേജിന്റെ പകുതി ഭാഗം മാത്രം ലംബമായി മറയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ വരുന്ന ‘സ്പേഡിയ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വെർട്ടിക്കൽ ഫ്ലാപ്പുകൾ’. പത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും മുകളിൽ പ്രധാന ലോഗോയ്ക്കും മേലെയായി വീതിയിൽ കൊടുക്കുന്ന ‘സ്കൈബസ് ബാനറുകളും’, വാർത്തകളുടെ കൃത്യം നടുവിലായി കടലിന് നടുവിലെ ദ്വീപ് പോലെ കൊടുക്കുന്ന ‘ഐലൻഡ് പരസ്യങ്ങളും’ വായനക്കാരെക്കൊണ്ട് നിർബന്ധമായും കണ്ണ് അടിപ്പിക്കാൻ പ്രിന്റിംഗ് രംഗത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് ചില തന്ത്രങ്ങളാണ്.
ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെ കടന്നുകയറ്റത്തിനിടയിലും പ്രിന്റ് മീഡിയ ഇത്തരം സങ്കീർണ്ണമായ ശൈലികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്. പത്രത്തിന്റെ അരികുകളിൽ വരുന്ന പരസ്യങ്ങൾ വായനക്കാർ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകാനുള്ള സാധ്യത (Banner Blindness) ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പത്രത്തിലെ വാർത്തകളിലേക്ക് കടക്കണമെങ്കിൽ വായനക്കാരൻ ഈ ഫ്രഞ്ച് വിൻഡോ തുറക്കുകയോ ജാക്കറ്റ് പേജ് മാറ്റുകയോ ചെയ്തേ മതിയാകൂ എന്നതിനാൽ, ഉള്ളടക്കത്തിന് നൂറ് ശതമാനം വായനാശ്രദ്ധ ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിക്കും. കൂടാതെ ഡിസൈനർമാർക്ക് വലിയ ചിത്രങ്ങളും ആശയങ്ങളും ഒന്നിച്ച് ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു വിഷ്വൽ അനുഭവം ഒരുക്കാനും ഇത് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നു.
വരുമാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇത്തരം ഡിസൈനുകൾ പത്രങ്ങൾക്ക് വലിയ നേട്ടമാണ് ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുന്നത്. സാധാരണ പരസ്യ നിരക്കുകളേക്കാൾ വലിയ പ്രീമിയം തുകയാണ് ഇത്തരം പ്രത്യേക ലേഔട്ടുകൾക്കായി ബ്രാൻഡുകളിൽ നിന്നും സർക്കാരുകളിൽ നിന്നും മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈടാക്കാറുള്ളത്. സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എത്രതന്നെ മാറിയാലും വായനക്കാരെ തൊട്ടറിഞ്ഞ് കയ്യിലെടുക്കാൻ പ്രിന്റ് മീഡിയ നടത്താറുള്ള ഇത്തരം ക്രിയേറ്റീവ് പരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നും കൗതുകകരമായ കാഴ്ച തന്നെയാണ്. എന്തായാലും മാതൃഭൂമി ടീമിന്റെ പ്രയത്നം വെറുതെയായിട്ടില്ല,





